Cursus A

 

‘Wonen in het verhaal van Jezus’

 

 

Wat gebeurt er met de Torah in het verhaal van Jezus? Hoe licht Tenach op in wat de evangelisten over Hem vertellen? Op welke wijze is het verhaal van Jezus door de geschiedenis heen naar ons toegekomen?

 

 

6 oktober 2014   ‘Messias-verwachting’

 

Prof. dr. Cees J. den Heyer, emeritus hoogleraar Nieuwe Testament aande Theologische Universiteit Kampen.

 

Het woord messias is afgeleid van een Hebreeuwse term die in bijbelvertalingen wordt weergegeven met ‘de gezalfde van de Heer’. Meestal wordt het begrip in verband gebracht met een koning uit de dynastie van David. Na het verdwijnen van dit koningshuis krijgt de messias een eschatologische betekenis: hij zal in de nabije toekomst verschijnen, de vijanden overwinnen en periode van sjaloom inluiden. In de christelijke traditie krijgt de Messias (= Christus) een nieuwe betekenis en wordt in de eerste plaats verbonden met het lijden en sterven aan het kruis en vervolgens – met name dankzij het evangelie van Johannes – wordt hij vereenzelvigd met de aanduiding Zoon van God. Met als gevolg dat er een diepe kloof is ontstaan tussen Jodendom en Christendom. We gebruiken hetzelfde woord, maar bedoelen iets geheel anders.

 

 

3 november 2014  ‘De Bergrede: sleutel voorde Joodse Schrift’

 

Prof. dr. Maarten den Dulk, emeritus hoogleraar praktische theologie aande Universiteit van Leiden.

 

We proberen de Bergrede te verstaan als de sleutel tot de Joodse Schrift. Ze biedt een samenvatting van Thora, Profeten en Geschriften. Die samenvatting is nodig voor de leerlingen die niet van Joodse huize zijn. Die moeten een leeswijzer krijgen om de weg te kunnen vinden in al die boeken. De vragen die in de Bergrede worden beantwoord, zijn dus: 1. Wat wil Mozes met zijn Onderwijs? 2. Welk punt maken de Profeten, zoals Amos en Jesaja? En 3. Welke levenswijsheid bieden de overige Geschriften, zoals de Psalmen en Prediker? De Bergrede is Tenach voor Dummies. Maar in zo’n samenvatting gebeurt uiteraard wel iets met die Joodse Schrift. Ze wordt uitgelegd op de manier waarop men dat doet in de school van Jezus Messias. Is dat nog herkenbaar voor de Jood? en is het wel genoeg voor de ‘Griek’ en andere wereldburgers?

 

 

1 december 2014   ‘Een nieuw verbond’

 

Ds. Jaap Goorhuis, emeritus predikant van de Protestantse Kerk.

 

Het woord ‘Verbond’ is een centraal begrip, zowel in het Eerste als in het Tweede Testament. In het Tweede komt het voor en speelt het een rol bij zogenoemde avondmaalsteksten. Daar is sprake van een (nieuw?) verbond dat Jezus sluit met zijn leerlingen, wanneer hij het Pascha viert op de avond voor zijn dood. Is hier sprake van een nieuw verbond, zoals Lucas het zegt? Wat is er dan nieuw? Waarom spreken de andere evangelisten alleen over verbond? En wat gebeurt er daar rondom die tafel. Is hier sprake van offer en verzoening? En hoe verhoudt zich dat tot het spreken daarover in Tenach? Deze en andere vragen komen aan de orde op deze avond.

 

 

12 januari 2015   ‘Beelden van Jezus in de liedcultuur’

 

Chris Fictoor, componist, dirigent, muziekpedagoog en kerkmusicus.

 

In deze lezing verdiepen we ons in de wijze waarop beelden van Jezus worden verwoord en uitgezongen. We kiezen voor eigentijdse Nederlandstalige liturgische gezangen. Daarbij staat de nauwe verbinding tussen tekst en muziek centraal. Hoe werkt een componist vanuit de gegeven tekst aan zijn lied? Hoe interpreteert hij, vanuit zijn visie op Jezus en Zijn leven, de tekst; en welke muzikale middelen zet hij daarbij in? We vergelijken heel verschillende stijlen van tekst en muziek en verkennen tevens de liturgische functionaliteit, op basis waarvan tekstdichter en componist hun keuzes maken.

 

De klassieke composities van Chris Fictoor zijn in diverse landen uitgevoerd en zijn liturgische liederen worden in Nederland, vooral in oecumenische kringen, veel gezongen. Hij dirigeerde vooral oratoria en kerkmuziek. In het Hoger Onderwijs was hij onder meer werkzaam als conservatorium hoofddocent en als directeur/dean van het Prins Claus Conservatorium Groningen en als vicepresident van de Europese Associatie van Conservatoria.

 

 

9 februari 2015  ‘De theologie van het kruis in Oude en Nieuwe Testament’

 

Ds. Joop Zuur, theoloog te Rijswijk Z.H.

 

De theologie van het kruis (theologia crucis) is volgens de theoloogO. Noordmans, diep verworteld in het Oude Testament. Juist de verborgenheid en de afwezigheid van God is een sterk thema dat laat zien hoe menselijk lijden in al zijn facetten in het licht wordt gezet van de belofte dat de weg van Israëls God gaat in de richting van toekomst en vrede, heerlijkheid en gerechtigheid voor Israël en de volken.

 

De diepste verworteling van de theologie van het kruis in het Oude Testament is de openbaring van de Godsnaam: Ex.3:14. Daar wordt het nabij zijn van JHWH verbonden met wat Hij doet: zien, horen, afdalen om te verlossen. Het verband met het Nieuwe Testament zien we o.a. in het Johannesevangelie in de ‘Ik ben’-woorden van Jezus.

 

 

9 maart 2015  ‘Beelden van Jezus in de Oosterse Orthodoxie’

 

Prof. dr. Heleen Zorgdrager, hoogleraar Systematische Theologie en Genderstudies aan de Protestantse Theologische Universiteit en sinds 2005 gastdocent aan het Institute of Ecumenical Studies aan de Oekraïense Katholieke Universiteit in Lviv.

 

Als je jarenlang les gegeven hebt over protestantisme aan oosters-orthodoxe studenten in een Oost-Europees land dan zijn er bepaalde dingen waar je op voorbereid bent. Zo is het belangrijk te benadrukken dat protestantse kerken geen ‘sekten’ zijn, maar dat ze net als die andere kerken teruggaan op de vroegste kerk en haar geloofsbelijdenis. In zijn boek ‘Een open venster op de orthodoxe kerk’ beschrijft de aartspriester in de Belgische Orthodoxe kerk, Ignace Pekstadt, de grondbeginselen van de Orthodoxe Traditie. Een kernpunt hierin is de betekenis van de spiritualiteit die gericht is op het mysterie van de ontmoeting van de vrijheid van God en de vrijheid van de mens. Welke betekenis heeft dit voor de bezinning op de herbronning in protestantse kringen?

 

 

23 maart 2015   Gezamenlijke slotavond

​© 2019-2020 | fries leerhuis | Olterterperkring