Cursus A

 

‘Wonen in het verhaal van de Geest’

 

 

Na de cursussen ‘Wonen in het verhaal van God’ en ‘Wonen in het verhaal van Jezus’, sluiten wij dit jaar deze serie af met ‘Wonen in het verhaal van de Geest’.

Daarbij komt dan vanzelf de gedachte op of dit verhaal, om met prof. Maarten den Dulk te spreken,  woning biedt of dat de Geest je uit de woning zet om op zoek te gaan naar nieuw land.

 

 

5 oktober 2015   ‘De ‘ruach’ in Tenach, uitgaande van Genesis 1:2’

 

Prof. dr. Ed Noort, emeritus hoogleraar Oude Testament en Bijbelwetenschappen Rijksuniversiteit Groningen.

 

Wie de lange geschiedenis van de groei van de Hebreeuwse Bijbel doorkijkt, vallen een paar zaken op.

In wat wij denken dat de oudste teksten over de Geest zijn, is het een kracht die mensen in een vorm van extase brengt. De Geest pakt je, springt je aan (1 Sam 10:5; 11:6;18:10). Dat kan allerlei vreemde gevolgen hebben en nog bij Hosea (9:7) is het verdacht: “Mesjokke is de man van de Geest (profeet/ziener). Pas bij de late, grote profeten wordt die kracht als heilzaam en levenwekkend beschreven. Zo bij Jesaja en Ezechiël. In het grootse visioen van de dodenopwekking in Ezechiël 37 speelt de Geest een belangrijke rol. Ik zou willen verdedigen dat dit profetisch-priesterlijke denken over de Geest mogelijk ook bepalend is voor de opvallende plaats van de roe’ach in het eerste scheppingsverhaal (Gen 1:2).

 

 

2 november 2015   ‘Wonen in het verhaal van de Geest volgens Marcus’

 

Prof. dr. Maarten den Dulk, emeritus hoogleraar praktische theologie aan de Rijksuniversiteit van Leiden.

Het Marcusevangelie is het oudste leerboekje van de kerk. Het geeft aan hoe men de weg van Jezus Christus kan volgen. Het boekje begint met het onderwijs over de doop (Marcus 1:1 – 3:6). Het blijkt een hoogst volwassen onderneming te zijn waardoor mensen een nieuw begin kunnen maken met hun leven. Het oogt als een eenvoudig ritueel waarbij water gebruikt wordt, maar de kracht die nodig is om hun leven te veranderen heet: heilige Geest. Marcus moet dus een verhaal opbouwen  waarin de waterdoop ter sprake komt, maar ook ‘de doop met de Geest’. Hoe doet hij dat? Kan je in dat verhaal wonen?

 

 

30 november 2015   ‘Heer, laat uw woord spreken op de adem van uw Geest’ (332, liedboek 2013)

 

Prof. dr. Evert Jonker, emeritus hoogleraar praktische theologie van de Protestantse Theologische Universiteit.

 

Deelnemers aan de kerkdienst, die dit gebed om de Heilige Geest bewust meezingen, verlangen dat de dynamiek van Gods Geest in de bijbeltekst en in hun eigen bestaan gaat ademen. Maar hoe zit dat? Kerkgangers zijn het toch zeker zelf die verstaan en ontdekken?

 

Op deze avond bezien we hoe de Geest kan werken in het Woord zelf, als aanbod van buitenaf, uit een andere tijd en plaats dan Olterterp 2015. Hoe de Geest actief is in de ontvanger van de tekst. En ademt of zucht in de vertolking van lied, bede, preek of collecte.

 

 

11 januari 2016   ‘Spiritualiteit en de Schriften’

 

Dr. Henk C. van der Meulen, universitair docent praktische theologie (pastoraat en homiletiek) aan de PThU, vestiging Groningen.

 

Spiritualiteit is in onze tijd ‘in’. Ze staat sterk in de belangstelling buiten en binnen de kerk. En ze draagt een pluriform en veelkleurig karakter. ‘Spiritualiteit’ is een containerbegrip geworden, gevuld met een rijke verscheidenheid aan ideeën, overtuigingen, levensgevoel en inspiraties die aan allerlei bronnen worden ontleend. Maar in ieder geval kun je zeggen: spiritualiteit heeft te maken met een bron, waaruit je drinkt, waaruit je leeft en gelooft.  Luisterend naar de Schriften vernemen we de Stem van de Roepende die zichzelf bekend maakt als de God van Abraham, Izaäk en Jakob, de Vader van de Heer Jezus Christus. Ook in de Schriften wordt God ‘Bron’ genoemd. Hij is de levende Bron. Het leven uit deze Bron kan op zijn beurt ook weer als bron worden aangeduid: de vreze des Heren is een bron, aldus de Spreukendichter. Het geestelijke gesprek kun je zo typeren als gesprek bij de bron.

 

 

1 februari 2016   ‘Theologie van de Geest in de 20e eeuw: de eigenzinnige bijdrage van Oepke Noordmans’

 

Dr. Akke van der Kooi, emeritus universitair docent Dogmatiek aan de PThU.

 

De Friese boerenzoon dr. Oepke Noordmans (1871-1956) is ook wel ‘theoloog van de Heilige Geest’ genoemd. Hij formuleerde zijn theologische theorie àls pneumatologie, d.w.z. zijn denken wordt gestempeld door opmerkzaamheid voor het werk van de Heilige Geest. In de ontwikkeling van zijn theologie spiegelt zich zijn verstaan van de tijd waarin hij leeft. Zijn tiendelig oeuvre laat zien in wat voor grote ruimte hij zich bewoog: Schrift, dogma, kerk, cultuur, oecumene, liturgie, geschiedenis, filosofie, literatuur enz.; je komt het er allemaal tegen. In gesprek met o.a. ethische en dialectische theologie ontwikkelt hij geheel autonoom een nieuwe vorm van theologiseren waarin het scheppende werk van de Geest centraal staat. Op deze cursusavond verkennen we het eigenzinnige, aan de Schrift gebonden geluid van deze theoloog (‘pneumatische poëzie’ volgens Miskotte) aan de hand van zijn latere werk. Onderweg geven we ons rekenschap van de belangrijkste theologische beslissingen in zijn theologische ‘Werdegang’. Kernwoorden van zijn theologiseren: perspectieven zoeken; (Schrift-)verhalen openleggen naar morgen; een samengaan van kritisch en ervaringsbetrokken denken.

 

 

29 februari 2016   ‘Leven uit de Geest’

 

Prof. dr. Wouter H. Slob,  bijzonder hoogleraar Protestantse Kerk, Theologie en Cultuur en PKN-predikant te Zuidlaren.

 

Niet zelden wordt het begrip ‘secularisatie’ kerkelijk negatief begrepen; het lijkt immers om ontkerkelijking en daarmee ontgoddelijking te gaan. Het woord is echter afgeleid van het Latijnse ‘in seculo,’ wat ‘in de tijd’ betekent. En dat is bepaald geen ontgoddelijkte gedachte, maar sluit nauw aan bij de incarnatie van Christus. Is daarmee immers niet God ‘in de tijd’ gekomen? Als we dit doordenken, dan moeten
geloof en wereld niet tegenover gedacht worden, maar mogen gelovigen in de eigen tijd vorm en inhoud geven aan het geloof. Meer nog: als geloofsgemeenschap het lichaam van Christus zíjn. Maar altijd gedragen door de Geest van liefde!

 

 

14 maart 2016   Gezamenlijke slotavond

​© 2019-2020 | fries leerhuis | Olterterperkring