Cursus D2

 

‘Bijbel en Koran’ 

 

‘Wij leven in apocalyptische tijden’ (Aldus president Obama na de aanslagen in Parijs). Dit is een gedachte die wordt uitgesproken zowel van christelijke (met name in evangelische kringen in de Verenigde Staten) als van moslimzijde ( ‘de islamitische staat’): Wij zouden in het einde der tijden leven met de aan de gang zijnde oorlogen en (terroristisch) geweld. 

In de zestiende eeuw was Maarten Luther ervan overtuigd dat hij in het laatst der dagen leefde en verstond hij vanuit dat Apocalyptische perspectief de opmars van de Turken (in 1529 voor de poorten van Wenen) en trachtte hij de gemeente de aard van de islam uit te leggen en te sterken en te bemoedigen. 

Vanwege de grote invloed die Luther ook op onze christelijke (Neder-landse) traditie heeft gehad en nog heeft is het goed om de eerste ochtend bij zijn visie te beginnen. Voor Luther waren de moslims de Turken. Er zijn allerlei leerzame vergelijkingen te trekken tussen zijn tijd, en de onze, zowel politiek als godsdienstig.

Maar wat bedoelen in de eerste plaats de Bijbel en dan ook de Koran met apocalyptisch? Dat gaat in eerste instantie niet om oorlogen en geweld aan te kondigen, maar die juist te onthullen, te openbaren (het laatste Bijbelboek heet ‘Apocalyps in het Grieks), te ontsluieren wat er werkelijk aan de hand is. 

Daarom wordt op de tweede ochtend ingegaan op wat in het boek Daniel, die ook bij de moslims bekend is, onder die Openbaring verstaan wordt. In dat boek wordt over tweeërlei opvoeding, onderricht gesproken. Wil je je laten opvoeden door de (onrechtvaardige) heerser (Nebukadnessar) of wil je plaatsnemen in het leerhuis van de Thora (‘recht doen en liefhebben’). 

Er is ook sprake van tweeërlei visies of visioenen: die van de heerser of die van de balling (Daniel). 

De derde ochtend wordt gewijd aan de gestalte van ‘Jozef en zijn dromen’. Hoe hij zelf droomt en hoe anderen dromen (de schenker en de bakker, de farao) en hoe deze dromen moeten worden uitgelegd. Jozef gold als rolmodel voor Mohammed. 

De laatste keer wordt ingegaan op de vraag aan wie wordt nu eigenlijk het land, de aarde (‘de aarde is des Heeren’) beloofd? Alleen aan de nazaten van Izaäk of ook aan die van Ismaël (die als het ware als stamvader van de moslims wordt gezien)? 

Steeds zullen teksten uit zowel de Bijbel als de Koran als uitgangspunt dienen. Op de achtergrond spelen natuurlijk allerlei vragen mee als: Hebben wij het wel over dezelfde God? Staat het Nieuwe Testament niet tegenover het Oude? Is de Koran niet een ontkenning van de boodschap van de Bijbel? Staan de verhalen van de Bijbel en de Koran haaks op elkaar, of bevestigen zij elkaar? 

Cursusleiding: prof. dr. Anton Wessels, emeritus hoogleraar aan de VU, Amsterdam 

Locatie: Karmelklooster, Drachten 

Data: woensdag: 17 en 31 januari, 14 en 28 februari 2018 

Tijd: 10.00 - 12.30 uur 

​© 2019-2020 | fries leerhuis | Olterterperkring